Op 17 juni dit jaar is Ben Otten overleden. Hij is zeer actief geweest binnen de Strandwerkgemeenschap. Als lid, als voorzitter en als auteur. Hoewel ik niet precies kan nagaan wanneer hij lid van de SWG is geworden, zal dat net als zijn lidmaatschap van de KNNV (van de afdeling Waterweg-Noord) in 1958 zijn geweest. Zijn belangstelling ging toen uit naar alles wat met mariene biologie te maken had. Hij was regelmatig het strand aan het afstruinen voor allerlei aanspoelsel. Omdat hij graag zijn kennis met anderen deelde, heeft hij samen met nog twee leden de Strandwerkgroep Waterweg-Noord opgericht.
Vanuit die strandwerkgroep werden vanaf begin jaren ’60 kampen georganiseerd. Tussen Hemelvaart en Pinksteren naar de Boulonnais (Noord-Frankrijk) en later naar Bretagne en Normandië en weekendkampen in Zeeland. Het was een soort kruisbestuiving tussen gemeenschap en werkgroep: veel leden van de Strandwerkgemeen-
schap namen deel aan de kampen.
Eén van de vele door Ben ingelegde zeewieren. Uiteraard met naam, datum en plaatsvermelding.
Was zijn belangstelling bij
de start breed, halverwege de jaren ’70 is hij zich steeds meer gaan
specialiseren op het gebied van zeewieren. Daar ging het leeuwendeel van zijn
vrije tijd en liefde in zitten. Verzamelde zeewieren bracht hij op naam en als
het in zijn ogen de moeite loonde, legde hij ze in. Dan moest hij van een –
zoals hij dat noemde – natte kat iets toonbaars maken. Dat werden in veel
gevallen halve kunstwerken. Tijdrovend maar met veel eer van zijn werk. De
zeewieren die hij niet tijdig uit kon zoeken, gingen op de formol om later
gedetermineerd te worden. Dat wat hij niet in zijn verzameling op wilde nemen
of (meer dan) dubbel had, ging al of niet ingelijst naar familie en vrienden.
Een deel van zijn collectie ging naar het huidige Naturalis en werd daar door
vrienden in de vaste expositie herkend aan zijn kenmerkende handschrift! Hij
had zich ontwikkeld tot één van de autoriteiten op zeewiergebied in Nederland.
Ook een wier uit de collectie van Ben. Met zijn kenmerkende handschrift.
Dat wat hij niet op naam
kreeg of waar hij twijfelde, werd voorgelegd aan algologen als Willem
Prud’homme van Reine, Frank Perk, Paulette Gayrall (Frankrijk) en later vooral
Herre Stegenga. Solo en als co-auteur heeft hij een groot aantal publicaties in
Het Zeepaard op zijn naam staan. Die kun je terugvinden op de CD met alle
jaargangen van Het Zeepaard, die vorig jaar is uitgebracht. Zoeken met veel
geduld omdat zijn Zeepaarden zijn gescand voor die CD en systematisch als hij
was: hij voorzag altijd elk nummer met een naamstempel… Samen met Arthur
Oosterbaan heeft hij de minitabel Hydropoliep of mosdiertje? gemaakt. Verder is Ben jarenlang gastconservator
zeewieren geweest van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam.
Op excursies en de genoemde
kampen vertelde en onderwees hij altijd met veel enthousiasme. Een
educatieveling in hart en nieren. En bleef nut en noodzaak van determinatie
volgens de tabellen benadrukken! Bij de Strandwerkgroep Waterweg-Noord was hij
tot een aantal jaren geleden één van de drijvende krachten en verzorgde veel
inleidingen op de werkgroepavonden.
Tot een jaar of acht geleden
hield hij zich met zijn geliefde zeewieren bezig. Dat was overigens al lang
niet meer buiten: al veel eerder lieten zijn knieën hem in de steek, waardoor
het lopen over de stenen onderaan de dijken te pijnlijk was.
Hij merkte dat het hem
steeds meer moeite en energie kostte om ze op naam te brengen. Hij vond dat
‘zeer onprettig’: het wees hem teveel op zijn falende geheugen en vermogens.
Het plezier was er - net als in het dagelijkse leven – wel vanaf. Zijn
wierencollectie heb ik van hem gekregen.
Het overlijden kwam gezien
zijn leeftijd van 88 jaar, Parkinson en andere kleine gebreken niet helemaal
als verrassing. Bij de uitvaart had hij graag nog even aangezeten bij het
tafeltje waar vier zeewierspecialisten zich hadden verzameld.
Dat ik zelf goede
herinneringen aan mijn vader heb, spreekt haast voor zich. Het is toch mooi dat
je voor zo’n hobby – haast levenstaak – enthousiast bent gemaakt en overneemt.
Ik schreef een aantal jaren geleden voor hem, toen hij al langer geen excursies
meer kon lopen, de volgende tekst: ‘Ik ben een solist. Strandwerk doe ik
uitstekend in m’n uppie. Maar het elkaar tegenkomen op zo’n Bretonse kustvlakte
en dan vondsten en verhalen uitwisselen, de kennis en het enthousiasme delen,
de wetenschap dat er daar ergens je strandwerkkameraad rondloopt, de
gezelligheid voor en na de excursies. Ja, dat mis ik wel.’ Hij dacht daar niet
anders over.
